<strong>IMUNOMODULATORNI LEKOVI
</strong>

[caption id="attachment_546" align="alignleft" width="150" caption="Betaferon"]<a href="http://www.dmsv.org.rs/wp-content/uploads/2011/04/betaferon.jpg"><img class="size-thumbnail wp-image-546" title="Betaferon" src="http://www.dmsv.org.rs/wp-content/uploads/2011/04/betaferon-150x120.jpg" alt="Betaferon" width="150" height="120" /></a>[/caption]

Do godine 1993., do otkrića betainterferona (Betaferon) nije se moglo uticati na prirodan tok bolesti i u to vreme u velikog su se broja bolesnika vrlo brzo razvili teški neurološki ispadi, najčešće motorička slabost u donjim udovima, karakterizirana otežanim kretanjem i nestabilnošću u hodu. Otkrićem interferona 1b (Betaferon) ubrzo su pronađeni i interferon beta 1a pod nazivom Rebif i interferon beta 1a Avonex, čime je za bolesnike s multiplom sklerozom nastao značajan pomak u usporavanju razvoja bolesti i u promeni njenog prirodnog toka. U to vreme visoka cena betainterferona onemogućivala je njihovu primenu u siromašnijim zemljama. U našoj je zemlji primena interferona omogućena na teret Zdravstvenog osiguranja ali samo u ograničenim količinama. Beta interferoni su zbog svojeg uticaja na prirodni tok multiple skleroze nazvani imunomodulacijskim lekovima. U lečenju se koriste sljedeći betainterferoni:
- Avonex (interferon beta 1a) za intramuskularnu primenu, 1 × nedeljno
- Rebif (interferon beta 1a) za supkutanu primenu, 3 × nedeljno
- Betaferon (interferon beta 1b), za supkutanu primenu, svaki drugi dan.

Ostali imunomodulacijski lekovi, koji ne pripadaju grupi betainterferona, jesu:
- Copaxone (glatiramer acetat)
- Mitoxantron (novantron), a u nekim im je europskim zemljama dodat i
- Tysabri (natalizumab)

<strong>Kako deluju interferoni beta?</strong>

Interferoni su belančevine koje se normalno proizvode u čovekovom imunosnom sistemu. U lečenju se primjenjuju industrijski proizvedeni interferoni, koji su istog sastava ili pokazuju minimalnu razliku u poredjenju sa onima iz ljudskog tela. Mehanizam delovanja interferona beta temelji se na smanjivanju intenziteta upale i štetnog delovanja na mijelinsku ovojnicu, kao i na snažnom protiv virusnom delovanju. Oni dokazano smanjuju učestalost relapsa, smanjuju broj demijelinizacijski lezija na magnetnoj rezonanci, dok uticaj na napredovanje bolesti postoji, ali u manjoj meri nego na učestalost relapsa i broj demijelinizacijskih lezija vidljivih na magnetnoj rezonanci.

<strong>Copaxon</strong>

Glatiramer acetat (Copaxon) je sintetski lek koji se sastoji od četiri aminokiselina koje su sastavni dio mijalina kod čoveka. Smatra se da lek deluje na imuni sistem tako da smanjuje upalni proces na mestu oštećenja mijalinske ovojnice. Lek, poput interferona, smanjuje učestalost relapsa i broj oštećenja vidljivih magnetnom rezonancom. Upotrebljava se u lečenju bolesnika s relapsno remitirajućim oblikom bolesti. Primjenjuje se svakodnevnim potkožnim injekcijama i bolesnici su nakon edukacije sposobni sami davati lek. Češće nuspojave koje se pojavljuju prilikom primjene Copaxona jesu reakcije na mestu uboda poput crvenila, otekline ili infekcije, umor, slabost, tremor (drhtanje ruku) i povećanje limfnih čvorova. Delovanje Copaxona temelji se na principu tzv. desenzibilizacije. Lek se, naime, sastoji od belančevina koje odgovaraju sastavu mijalinske ovojnice, te limfocite aktivirane na ovojnicu deaktivira. Takođe podstiču stvaranje tzv. dobrih limfocita koji smiruju upalni proces.